هدف: تبیین نیازهای عملیاتی و فناورانه سامانه‌های پدافند هوایی ارتفاع پایین نزاجا (نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران) در جهت انطباق با الگوی تهدیدهای نوین و ترکیبی آینده.
روش: پژوهش حاضر از نوع آمیخته (کیفی-کمی) است که بر اساس مدل سه‌بُعدی نیازسنجی (تجهیزات، کشف و شناسایی، فرماندهی و کنترل) اجرا شد. در فاز کیفی، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۲ نفر از خبرگان ارشد پدافند هوایی با سابقه بیش از ۲۰ سال انجام شد و داده‌ها در نرم‌افزار MAXQDA کدگذاری شدند. در فاز کمی، ۲۵ شاخص کلیدی مستخرج‌شده از فاز کیفی، در قالب پرسشنامه میان ۸۲ نفر از فرماندهان و متخصصان توزیع گردید و نتایج با آزمون‌های آماری (t تک‌نمونه‌ای) در SPSS تحلیل شد.
یافته‌ها: نتایج تحلیل نشان داد که در بعد فرماندهی و کنترل، نیاز حیاتی به گذار از ساختار سلسله‌مراتبی به مدل شبکه‌ای-مأموریتی و ارتقاء به ارتباطات امن چندلایه (فیبر نوری، رادیو رمزنگاری‌شده، ماهواره تاکتیکی) وجود دارد. در بعد کشف و شناسایی، ضرورت یکپارچه‌سازی رادارهای آرایه فازی مقاوم به جنگال (ECCM) با سامانه‌های الکترواپتیکی چندطیفی کاملاً خودکار، به عنوان راهکار اصلی شناسایی اهداف کم‌سطح مقطع (L-RCS) و ریزپرنده‌ها تأیید شد. در بعد تجهیزات، اولویت با سامانه‌های یکپارچه موشکی-توپخانه‌ای با قابلیت اتوماسیون آتش کامل، مهمات هوشمند و توانایی درگیری همزمان با حملات ازدحامی است.
نتیجه‌گیری: تحلیل نتایج، به ویژه در تطبیق با درس‌آموخته‌های عملیات ترکیبی شبیه‌سازی‌شده (خرداد ۱۴۰۴)، نشان‌دهنده شکاف عملکردی در سامانه‌های موجود در برابر تهدیدات چندبعدی (پهپاد، کروز، جنگ الکترونیک) است.